Afstuderen als student-zelfstandige (academiejaar 2025–2026).

Voor wie?

Voor studenten met het statuut student-zelfstandige die afstuderen en willen weten wat er verandert aan:

• je statuut (student-zelfstandige → bijberoep/hoofdberoep/stop)
• je sociale bijdragen
• je belastingen
• het groeipakket/kindergeld

Tot wanneer blijf je student-zelfstandige?

In de basis blijf je student-zelfstandige t.e.m. het derde kwartaal (30/09) van het jaar waarin je afstudeert.

Voorwaarden om student-zelfstandige te blijven:

• Je hebt minstens 27 studiepunten opgenomen over twee semesters én je behaalt geen 0 op je examen.
• (Oude regel) Je kon student-zelfstandige zijn tot en met het derde kwartaal van het jaar waarin je 25 wordt. Vanaf 1 oktober 2026 gelden versoepelingen — zie Wijzigingen statuut student-zelfstandige vanaf 1 oktober 2026.

Afstuderen in juni/september vs. januari

• Afstuderen in juni of september: je blijft student-zelfstandige tot eind september.
• Afstuderen in januari: je blijft student-zelfstandige tot eind december (van datzelfde jaar). (In de slides: “Hopelijk verandering binnenkort!”)

Wat zijn je opties na afstuderen?

Na je periode als student-zelfstandige zijn er typisch 3 pistes:

1. Verder als zelfstandige in bijberoep
2. Verder als zelfstandige in hoofdberoep
3. Stoppen met ondernemen (KBO/btw stopzetten)

1) Van student-zelfstandige naar zelfstandige in bijberoep

Wanneer word je bijberoep?

Vanaf 01/10 ben je automatisch zelfstandige in bijberoep als je een contract hebt waarbij je minstens halftijds werkt.

• Halftijds = minstens de helft van een voltijds contract.
  Voorbeeld: 40u/week voltijds → jij minstens 20u/week.
• Uitzonderingen (zoals in de slides):
  • niet-vastbenoemde leerkracht: 50%
  • vastbenoemde leerkracht: 60%

Belangrijke aandachtspunten (bijberoep)

• Interim: per kwartaal moet je gemiddeld minstens halftijds werken.
  Tip uit de slides: vraag 1–2 uur extra per week zodat je veilig zit.
• Contractduur: je contract moet het volledige kwartaal lopen (niet starten op 2 oktober of eindigen op 29 december).

Sociale bijdragen & belastingen (bijberoep)

• Richtbedrag (zoals in de slides): € 102,40/kwartaal.
• Belangrijk: bijdragen en belastingen worden bekeken op je totale inkomen (job + zelfstandige inkomsten samen).
• Er is geen maximumbedrag dat je in bijberoep mag verdienen (dit verschilt van sommige regels bij “student-ondernemer”).
• Let op: je schakelt over in het vierde kwartaal. Reken je scenario best door — zie Je bijdragen zelf doorrekenen hieronder voor de tools.

2) Van student-zelfstandige naar zelfstandige in hoofdberoep

Wanneer word je hoofdberoep?

Vanaf 01/10 ben je zelfstandige in hoofdberoep als je zelfstandige activiteit je hoofdactiviteit wordt. Je hoeft dan niet aan tewerkstellingsvoorwaarden te voldoen.

Sociale bijdragen & belastingen (hoofdberoep)

• Richtbedrag (zoals in de slides): € 925,59/kwartaal.
• Ook hier telt je totale inkomen (job + zelfstandige inkomsten samen) voor de belastingen.
• Tip uit de slides: vraag naar voorafbetalingen per kwartaal op basis van je financiële forecast.
• Starterskorting (zoals vermeld in de slides): in het eerste jaar kan je mogelijk een starterskorting aanvragen bij een lager inkomen (info via je sociaal verzekeringsfonds).

Je bijdragen zelf doorrekenen (bijberoep of hoofdberoep)

Zodra je geen student-zelfstandige meer bent, kan je Student-zelfstandige calculator: al je limieten in 1 check niet meer gebruiken: die rekent enkel de studentregeling door. Reken je nieuwe situatie door met de simulator van een sociaal verzekeringsfonds — je hoeft er geen klant te zijn om te simuleren:

• Xerius — kwartaalbijdrage voor het huidige jaar, op basis van je startdatum en verwacht netto beroepsinkomen.
• Acerta — voorlopige én definitieve bijdragen na afrekening; voorziet hoofdberoep, bijberoep en meewerkende echtgeno(o)t(e).
• Liantis — kwartaalbijdrage per statuut (hoofdberoep of bijberoep).

Twee dingen om te weten bij het vergelijken:

• Voorlopig ≠ definitief. Je betaalt eerst voorlopige bijdragen op een geschat inkomen; twee à drie jaar later volgt de herziening op je werkelijke inkomen. Te laag inschatten betekent later bijbetalen.
• Excl. of incl. beheerskosten. Het tarief van 20,50% is wettelijk hetzelfde bij elk fonds, de beheerskosten niet (bij Liantis bijvoorbeeld 3,95%). De richtbedragen hierboven — € 102,40 en € 925,59/kwartaal — komen exact overeen met € 98,51 en € 890,42 verhoogd met 3,95% beheerskosten. Ze zijn dus inclusief beheerskosten: zie je ergens € 98,51 of € 890,42, dan gaat het over hetzelfde minimum, alleen zonder die kosten.
• Voor het belastingluik gebruik je Tax-Calc van FOD Financiën.

3) Stoppen met ondernemen na je studies

Als je stopt, regel je dit best voor 01/10 (als je in juni/september afstudeert en je statuut dan eindigt).

Wat moet je concreet doen?

• Stopzetting KBO-nummer via je ondernemingsloket (kost volgens de slides: € 111,50).
• Stopzetting btw-nummer:
  • via de website van de FOD (gratis), of
  • via je ondernemingsloket (kost volgens de slides: € 78,65).

Sociale bijdragen in het jaar dat je afstudeert (met voorbeelden)

In de slides worden 4 scenario’s uitgewerkt om te tonen hoe sociale bijdragen in het afstudeerjaar kunnen uitkomen.

Belangrijk principe: proratisering

Als je slechts een deel van het jaar als student-zelfstandige actief bent (bv. Q1–Q3), kan je inkomen geproratiseerd worden om te bepalen of je boven een grens uitkomt.

Voorbeeld 1: onder de vrijstellingsgrens (Q1–Q3)

• Inkomen Q1–Q3: € 6.100
• Proratiseren: 6.100 / 3 × 4 = € 8.133,33
• Vrijstellingsgrens (in de slides): € 8.687,03
  → je blijft onder de grens, dus je behoudt de vrijstelling.

Voorbeeld 2: boven de vrijstellingsgrens (Q1–Q3)

• Inkomen Q1–Q3: € 9.100
• Proratiseren: 9.100 / 3 × 4 = € 12.133,33
• Vrijstellingsgrens: € 8.687,03
  → je zit boven de grens en betaalt sociale bijdragen.
  In de slides resulteert dit (voor 2026) in € 88,01 sociale bijdragen totaal.

Voorbeeld 3–4: overstap naar hoofdberoep of bijberoep in Q4

De slides tonen hoe je totale jaarinkomen (Q1–Q4) doorwerkt in:

• wat je betaalt voor Q1–Q3 als student-zelfstandige, én
• wat je betaalt in Q4 als hoofdberoep of bijberoep.

Opgelet (groeipakket): in de slides staat ook een waarschuwing dat boven € 17.374 je statuut voor het volledige jaar kan omslaan naar hoofdberoep, met mogelijke retroactieve impact op het groeipakket.

Belastingen: hoe wordt je inkomen belast?

Je belastingen hangen af van je totale inkomen (job + zelfstandige inkomsten samen).

Belastingvrije som

In de slides staat dat de eerste € 11.180 belastingvrij blijft (basisbedrag; kan verhogen naargelang je situatie).

Tarieven per inkomensschijf (zoals in de slides)

• Schijf 1: 0,01 – 16.320 euro → 25% (aj. 2026 · ink. 2025)
  0,01 – 16.720 euro (aj. 2027 · ink. 2026)
• Schijf 2: 16.320 – 28.800 euro → 40%
  16.720 – 29.510 euro
• Schijf 3: 28.800 – 49.840 euro → 45%
  29.510 – 51.070 euro
• Schijf 4: meer dan 49.840 euro → 50%
  meer dan 51.070 euro

Groeipakket/kindergeld: wanneer komt het in het gedrang?

In de slides staat een duidelijke waarschuwing: boven € 17.374 kan je voor het volledige jaar naar hoofdberoep omschakelen en moet je het groeipakket mogelijk pro rata terugbetalen.

Veelgestelde vragen

Wat als ik (nog) geen halftijdse job heb vanaf 01/10?

Dan kan je niet automatisch in bijberoep vallen op basis van tewerkstelling. In de praktijk kan je dan als hoofdberoep beschouwd worden. Neem bij twijfel contact op met je sociaal verzekeringsfonds.

Moet ik mijn inkomsten uit job en zelfstandige activiteit samen bekijken?

Ja. In de slides wordt expliciet gezegd dat het gaat over je totale inkomen (job + zelfstandige inkomsten samen), zeker voor de belastingberekening.

Slides van de sessie (PPTX)

De volledige PowerPoint van de groepssessie “Afstuderen als student-zelfstandige” (academiejaar 2025–2026) hoort bij dit artikel en kan je hieronder downloaden:

Hulp nodig?

We denken graag met je mee. Boek een gratis coaching via gentrepreneur.be.